Wednesday, December 10, 2008

Zbehtësi
Zonjës Delphine de Girandin

Kur mbi ballin tënd të bukur qeshte vashëria,
E përskuqej mbi buzët e tua nga zjarri,
Kur faqja e lulëzuar kremtonte rritjen tënde,
Kur jeta e dashuria të dukeshin veç një lojë:

Kur dukej që shtati i zhdërvjellët ende rritej
E Muza mbinte në vështrimet tua të kaltra;
Kur krahët e bukur shtypnin kapsen e verdhë të zhveshur
Në pyllin bjond të flokëve gjithë ar të kulluar;

Kur qeshjet fëminore të dridheshin mbi kraharor
E gufmonin gjirin tënd pa e trazuar zemrën,
Delfinë, ti nuk ishe në atë kohë aq e bukur,
Sa në kohën e pamjes së trishtë të zbehtësisë tënde!
Bukuria Ideale

Ku është pra bukuria që ëndrron poeti?
Asnjë nga artet s’është interpretja e saj e denjë,
Atij do t’i pëlqente shpesh, i humbur nga ëndrra,
Të ngatërronte atë që Zoti veçoi për njeriun,
Do donte t’ia shtonte kuptimet pikturës.
Nëse muza shkërbente sipas dëshirës Natyrën,
Format, mendimi dhe zhurmat e hallakatura,
Do vinin të mblidheshin në prizmin e arteve,
Qëndra ku bukuritë e bashkuara të gjithësisë
Sjellin në zemër të gjitha harmonitë,
Gjëmimet e ngjyrat, nga toka e nga qiejt,
Veskun për veshin e veskun për sytë,
Zgjimin e zogjve, këngën virgjërore,
Perlën dhe rrezet e agut mëngjezor,
Zërin rënkues të psherëtimave të natës,
Renë e humbur përmbi lumin prijës,
Shkreptimën që bie nga qielli duke çarë hapsirën
Si një shpatë e Zotit që kalon e rikalon,
Britmat e udhëtarit të humbur në pyll,
Thirrjen e këmbanares që dëgjohej përvajshëm
Fjalë dashurie përzierë me erën mbi dallgë,
Dhe emocionin e thellë të dhimbjeve të qashtra.
Do dëgjoheshin bashkë, do kapeshin me një vështrim
Në avujt e veriut dobësia e krenaria,
Krenaria mizore e egër e heronjve të resë;
Dhe bukuritë bjonde që qajnë në shtërngatë;
Këngët e tyre do ngriheshin në rrafshinat e ajrit,
Shqyti hyjnor do gjëmonte nën hekur,
Harpa e psherëtimat e elegjive të mjegullta
Do mplekseshin me britmat e orgjive të përgjakshme,
Dhe himnet vajtuese të vajzave të fitimtarit
Me qeshjen e luftëtarit që ndjen zemrën t‘i shpohet.
Tragjedia e larë në lot do fliste lakuriq,
Njeriu do dëgjonte tingujt e një gjuhe të panjohur,
Më të bukur se zërat e Homerit e Miltonit,
Zotat do kuvendonin për fatkeqësitë e tokës.
Natën rrezja vetmitare e pyjeve
Duke u dridhur do zbriste në buzët e gjuetarit…

Fjalë që do na thonin zëulët me butësi
Çfarë është dashuria për njeriun në zemrën e hyjneshës.
Përpara altarit të ngashëryer prej një mrekullie të re,
Nën zjarrin e gjenisë të shpëtuar nga gërshëra
Mermeri fërgëllues do na thoshte nëse jeta
Eshtë një festë më e bukur kur na ftojnë aty
Në moshën që skuqet nga turpet e dashurisë,
Se në moshën që rënkon për të mos parë ditën;
Nëse për të arritur ekzistencën e flakën e saj
Më mirë të kesh që në lindje gjithë shpirtin e saj.
Por çfarë koncertesh të mëdha, çfarë fjalësh, çfarë ngjyrash
Të një bote të lëmuar do skicojnë dhimbjet
E mbi dallgën e përmbytjes do skalisin për ne
Madhështinë e fajtorit dhe të gjykatësit?
Në këtë vizatim të madhërishëm vërvitur mbi një mal
Mungojnë lëvizja, poteret, pafundësia;
Koncerti ku do ishte kjo skenë e derdhur
Do vajtonte formën dhe mendimin;
E nëse poezia provonte tablotë
Për të vazhduar kërdinë dhe lëvizjen e ujrave,
E vetme, pa ngjyrat, zërat melodiozë,
Ajo do kërkonte motrat e saj harmonike.
Zbrit pra, lirë trefishe, instrument i panjohur,
O ti! Që mes nesh s’ke ardhur akoma
E që duke u drobitur thërret gjeninë,
Pa ty asnjë bukuri, pa ty asnjë harmoni;
Muzikë, poezi, art i pastër i Rafaelit,
Ju do bëheni një Zot …, por në një altar të vetëm!
Kështu i flisja asaj…
Porti

Një çengel mbi rërë, një litar i brishtë
Të mbajnë në port e, megjithatë, vapor i bukur,
Dy herë vala duke ikur të le mbi argjilë,
E dy herë, i ndezur, ti pluskon më i shkathët
Sa herë që uji kthehet!

Si ty, njeriu më kot rend, fshihet e mërgon:
Jeta më shpesh e trazon atë në fund të portit,
E ngre, pastaj e ul, rebele a e bindur:
Sepse forca s’është asgjë, sepse s’ka asnjë strehë
Ndaj erës e ndaj fatit.
Jules de Rességuier

Katër vargje gazmore që bien nga pupla jote
Katër herë në ditë këndojnë këngën e tyre:
Vaktin e zogut që agimi e thërret
E vaktin ku çajniku pret shërbyesin,

Vaktin ku shkollari le mësimin,
Vaktin ku poeti dëgjon Filomelën.
Këto katër çaste, me një melodi të ëmbël,
Kujdesen të këndojnë katër vargjet e tu.

Por as zogu i kaltër, i strukur mes pemëve,
As banakier i përulur që lan një kristal,
As shkollari biond shtrirë mbi mermerë,
As ëndërrimtari i qetë, në ëndrrën e çrregullt,

S’do shikojnë të kalojë në kumbimin e katër vakteve,
Mbi shkallaret tona e në banesat tona,
Një mik të gëzuar të një kohe që e doja,
Një mik të dashur që s’do ta shohim kurrë!
Kushtuar MADAM DORVAL

Nëse emri im shpon natën e errët të shekujve,
Ky libër, i shkruar për ty, nën emrin tënd do jetojë...
Atë që koha tashmë lehtas murmurit,
Ndonjë, në të ardhmen, zë lartë do ta rilexojë.

Të tjerë sy i kanë derdhur lotët e tu - Një tjetër gojë
Thotë fjalë që kisha radhitur mbi buzët e tua,
E që drejt së ardhmes (kjo humbje na prek ne)
Do shkojnë nga zëri në zë më pak të qashtra e krejt ndryshe.

Ç'rëndësi ka! - Pas nesh kjo do jetë gjë shumë e keqe:
Burimi gufues është i bukur, e pastaj do lagë
Kallama, pyje të mëdhenj, një pellg, një shkretëtirë;

Kështu deri në det ku do mbarojë vrapim i tij,
I njëjti fat - Por gjithmonë në burim,
Emri yt i gdhendur mirë do lexohet mbi ujëra.
Kushtuar MADAME DORVAL

Për ty këngë dashurie, rrëfenja aventurash,
Tablo ngjyrash të gjalla,
Librat magjepsës, parfume, stoli,
Lodra fëmijësh e lule.
Për ty gjithçka që i qesh syve, që kënaq shpirtin,
Dhe të bën të dashurosh çastin e tanishëm;
Ti që i jep të gjithëve një jetë, një flakë,
Një emër krejt të ri e plot joshje;
Ty që iluzioni të frymëzon, të deh, të shkrumbos
Nga lumturia apo nga dëshpërimi;
Mbretëreshë pasionesh që di të jetosh dy herë,
Për veten ditën, për të tjerët mbrëmjen.
Vetmitare e menduar apo mrekulli tragjike,
Zemër e thjeshtë, shpirt tekanjoz,
Duke qarë çdo mëngjes me lotët që në darkë
I bëre të binin nga sytë tanë;
Nderoje nektarin e këngëve frymëzuese,
Larg vlugut të pangopur e fatal,
Jetoje artin hyjnor e poezinë
Si një feniks brenda një kristali.